\n

Skoa athugasemd

\n

"+nafn+" @ "+dt.getDate()+"/"+dt.getMonth()+" "+dt.getHours()+"."+dt.getMinutes()+"

\n

" + ath + "

\n

Loka glugganum

"); gluggi.focus(); }

[email protected]

Annll Tr Gufri Vefur Kvikmyndir Prvat Myndir English

« ing, fundir og rstefnur · Heim · Ori „blogg“ »

Saga samskipta Mi-Austurlanda og Bandarkjanna

rni Svanur @ 10.04 14/10/2026

frslumorgni Hallgrmskirkju gr talai dr. Magns orkell Bernharsson um samskipti Mi-Austurlanda og Bandarkjanna. Hann rakti sgu samskipta eirra fr 18. ld og fram okkar tma. erindinu rddi Magns meal annars hvernig hvort svi fyrir sig hefur liti hitt sem dmi um a besta ea versta annarri menningu.

Magns er lektor ntmasgu Mi-Austurlanda vi Hofstra hsklann New York fylki Bandarkjunum og einn helsti srfringur slenskur essu svii.

Sjrningjar Suurhfum

Magns leiddi heyrendur gegnum sgu samskipta essara ja. Hann byrjai 18. ldinni, en kom upp s staa a nokkrum bandarskum kaupsslumnnum var rnt vi Mijararhafi. var stofnaur sjher, m.a. til a n essu flki r landi. Sgur af flki sem var hneppt nau essu svi voru vel ekktar Bandarkjunum.

Enn voru ltil tengsl milli essara sva.

upphafi 19. aldar voru bandarskir trboar fer um Mi-Austurlnd. eir feruust um etta svi og lengdust ar og hfu trbo ar. En a vildi eiginlega enginn hlusta . eim var v ekkert gengt. En eir voru arna og vildu lta gott af sr leia, byggu v sptala og skla. Og hfu hrif gegnum a.

gegnum essa sptala og skla kynntist flki arna fyrst bandarskri menningu. eir voru aallega sttir af efri-stttarflki sem vildi lra um ntmann. Afraksturinn var m.a. s a egar Sameinuu jirnar voru stofnaar voru sj leitogar sem komu a stofnun eirra menntair vi American Unviersity of Beirut.

Jkv mynd

Af essum skum var mynd Bandarkjanna Mi-Austurlndum jkv kringum 1900. eir voru j sem vildi lta gott af sr leia fyrir flki ar, vildi mennta jirnar Mi-Austurlndum o.s.frv. Liti sem ruvsi strveldi og sem velunnara Arabanna va eir vildu starfa annars konar forsendum en nlenduherrarnir (Bretar og Frakkar).

Vi lok 19. aldar er fyrsti straumurinn af Arbum a halda til Bandarkjanna og fleiri landa. eir kvu a fara va eir su mrg tkifri og va eir ttuust hva myndi vera egar Tyrkjaveldi lii undir lok. Margir ekktir Bandarkjamenn eru afkomendur essa flks t.d. Ralph Nader (forsetaframbjandi), John Sununu og fleiri.

Um etta leyti spiluu Bandarkjamenn ekki strt hlutverk aljamlum, en eir reyndu a leggja sitt l vogarsklarnar til a eir sem minna mttu sn fengju kjr sn btt. Sfnuu t.d. peningum fyrir bgstadda.

Mark Twain skrifai ga bk um essi ml sem lsir m.a. standinu kringum Mijararhafi. Hn heitir The Innocents Abroad.

Heimsstyrjaldir

Woodrow Wilson lagi fram fjrtn punkta yfirlsingu um a sm jarbrot heiminum ttu a f sjlfsti. etta tlkuu jarbrot Arabaheiminum sem svo a au ttu a f sjlfsti undan Tyrkjaveldinu. au tku etta til sn og a var gfurlegur fgnuur vsvegar Mi-Austurlndum af essum skum. eir kunnu virkilega a meta Bandarkin.

Svo breyttust mlin. eir ttuu sig a Bandarkjamenn hfu essar yfirlsingar og prdikuu kvena hugmyndafri, en tluu sr ekki a lta kn fylgja kvii. eir leyfu Bretum og Frkkum a gera a sem eir vildu eftir styrjldina.

Heimsstyrjldin sari breytti enn meiru essum samskiptum. kom upp kalda stri vegna ess a uppgtva Bandarkin a au urfa a fara a skipta sr meira af, m.a. til a tryggja hagsmuni sna gagnvart USSR. Vildu manipulera meira essu svi!

srael var stofna 1948. Bandarkjamenn studdu srael og a hefur reynst eim tveggja sver va eir studdu srael en hafa haft nin tengsl vi mis arabsk oluframleislurki. eim hefur ekki tekist a n gu jafnvgi arna milli.

Afskipti eirra hafa san m.a. veri flgin vopnaslu, jlfun hermanna o.s.frv. a er mikil breyting fr v egar eir stofnuu skla og sptala. A vsu eru eir enn a efla annars konar tengsl bja t.d. efnilegum nmsmnnum Fulbright styrki.

Sustu r hafa arabar enn liti Bandarkin sem land tkifranna, margir vilja fara anga til a lra og stunda sn viskipti; en sama tma ahfa margir brag munninum t af essu landi. Og eir hafa spurt: Hvernig getum vi teki a besta n ess a f a versta er t.d. hgt a velja tknina en ekki drkun afreyingu o.s.frv.

Sustu r hefur vihorfi Bandarkjunum ekki breyst miki fr v sem var egar Mark Twain skrifai sna bk: eim er ekki treystandi, a m segja hva sem er um !

Samantekt: runin hefur veri s a fyrst var adun Bandarkjunum Mi-Austurlndum, en a breyttist eftir styrjaldirnar tvr.

11. september var lka tmamtaatburur Mi-Austurlndum. Annars vegar var mikil sorg yfir essu en hins vegar var a vihorf a Bandarkjamenn vru ekki saklausir og hefu hugsanlega tt etta svolti skili. Bandarkjamenn eru etv persnugervingur ess sem er illt og gott arna og va eir eru sterkastir vera eir fyrir barinu eim sem vilja gera rttkar breytingar eigin samflagi.

etta er ekki eina skipti sem sl mun brnu milli essara tveggja menningarheima.

Umrur

Hv styja Bandarkin srael?
Gying-kristin arfleif spilar arna inn , kristnir Suurrkjum styja lka va eir vnta endurkomu Krists (sem verur egar Gyingar hafa sni aftur til srael og eru ornir kristnir); sraelsmenn eru sterkur hagsmunahpur Bandarkjunum. Einnig skmm vestrnna ja gagnvart srael eftir sari heimsstyrjld og helfrina.

Ekki er haldsstefna eirra sem hafa mikla and US framtin?
MB telur a framtin liggi etv hj bandarskum mslimum va eir eru tilbnir a fara kvena mijulei.

url: http://www.annall.is/arni/2002-10-14/10.04.13

© 2001-2004 rni Svanur Danelsson · Atom · RSS · 215