Frábært Silfur í gær, eru ,,herskáir” trúleysingjar að mýkjast?
Guðni Már @ 14.33 3/12/07
Ég fylgdist með silfri Egils í gær, þar fór fram góð og yfirveguð umræða um aðkomu kirkjunnar skólastofnunum. Umræðan er þörf enda mörgu sem þarf að velta upp og ólíkar skoðanir sem fólk hefur. Matthías Ásgeirsson formaður Vantrúar kom vel fyrir í þættinum og fannst mér gaman að sjá hversu hófstilltur hann var í framkomu sinni, enda hefur oft gustað um ýmis stór orð sem hann eða hópurinn sem hann er í forsvari fyrir hefur látið falla.
Ég hvet ykkur endilega til að horfa á þáttinn en hann má skoða hér á vefsvæði RÚV.
Sum ummæli Matthíasar þóttu mér fyrir margra sakir áhugaverð og sum vörpuðu nýju ljósi á málin. Ég hrósaði Matthíasi fyrir frammistöðuna á heimasíðu hans, og bætti einnig við mínum vangaveltum sem kristins foreldris og prests. Þar sem þetta var lengsta komment sem ég hef nokkru sinni skrifað á bloggsíðu tel ég rétt að vista það líka hér á mínu eigin vefsvæði:
Heill og sæll Matthías
Fyrir það fyrsta þá verð ég líkt og Jón Stefánsson að hrósa Agli fyrir að fá þig í sjónvarpið, sumt af því sem þú hafðir sagt og gefið í skyn um hann er þess eðlis að ekki hefðu allir viljað bjóða þér í þáttinn til sín. Uppnefnið “Krulli kverúlant” var augljóslega sett fram í barnalegum hroka eða bestafalli í gremju. Mér finnst Egill Helgason vera maður meiri fyrir að hafa boðið þér í þáttinn og er þetta glöggt dæmi um það hvers vegna hann var kosinn sjónvarpsmaður ársins.
En þú átt líka hrós skilið fyrir góða frammistöðu í þættinum og var samtal ykkar Jóns Magnússonar fínt innlegg inn í þarfa umræðu. Þú komst mjög vel fyrir í sjónvarpinu og virkaðir á mig eins og fólkið hér að ofan lýsir þér, sem skynsamur og hófstilltur trúleysingi, en ekki sá herskái og á köflum afar hrokafulli trúleysingi sem ég hafði upplifað þig áður í gegnum skrif á vefnum.
Nokkur ummæli úr þínum munni fundust mér athyglisverð, vegna þess að ég hefði aldrei veðjað á þig halda þeim fram fyrir þáttinn:
“Ekkert að kristnum gildum” alveg sammála þér
“ég hvet foreldra til að fara með börnin sín í sunnudagaskóla” nota þetta einmitt í öllum skírnum og oftar.
“Vissulega eru jólin kristin hátíð ég ætla ekkert að gera lítið úr því…” þessi ummæli fundust mér sérstaklega áhugaverð enda U-beygja frá einu orðaskiptunum sem við tveir höfum átt um trúmál, þegar ég mótmælti færslu þinni href=”http://”>,,Hvað koma jólin Jesú við?” http://www.orvitinn.com/2003/12/02/15.22/
og þú svaraðir:
Ég spyr mig líka fyrst þú vilt ekki gera lítið úr því að jólin séu kristin hátíð, hvort þú sért sammála Siðmennt í að litlu jól í skóla með helgileik og jólasálmum séu ótæk? Er það ekki að gera lítið úr því að þetta sé kristin hátíð? Er það einmitt ekki að ómerkja hið kristna inntak? Ekki ósvipað og að ég myndi segja að ég vilji ekki gera lítið úr því að Eurovision sé söngkeppni en mér finnist samt ótækt að Eurovision sé haldin með sönglögum?
“það er ENGINN að mótmæla því að trúarbragðafræðsla sé í skólum með áherslu á kristni” þetta vissi ég ekki en er gott er að fá það staðfest, síðast þegar ég vissi er enn þónokkur fjöldi sem vill henda kristinfræði alveg útúr skólum, var reyndar kunnugt um að þú og ályktanir siðmenntar séuð ekki á meðal þeirra, en taldi fullvíst að þó nokkrir einstaklingar í báðum hópum séu þeirrar skoðunar að enginn kristinfræði séu draumastaðan.
“20-25% Íslendinga eru trúlausir”
Þetta fannst mér fróðleg fullyrðing, það liggur ljóst fyrir að einhver hluti þeirra, yfir 90% Íslendinga sem eru skráðir í kristin trúfélög, blandar trúnni mjög og velur það sem þeim finnst fallegt, að Kristur sé frelsari mannkyns er því miður ekki skoðun nema rúmlega helmings þeirra sem tilheyra þjóðkirkjunni og hvetur okkur þjóðkirkjupresta til að halda þeim góða vonarboðskap enn betur á lofti. Hinu er ekki að leyna að mikill meirihluti íslendinga og ég vil fullyrða í ljósi reynslu minnar og annarra að yfir 90% vill gjarnan að sunnudagaskólaboðskapnum sé haldið að börnum þeirra. Þú minntist til að mynda ekkert á könnunina sem var gerð meðal foreldra í leikskólanum hjá þínum dætrum þar sem allir foreldrar, nema tveggja barna, kusu að þeirra barn fengi þjónustu og kristinfræðikennslu/trúboð prestins. Hvað voru margir foreldrar í skólanum? Ljóst er að vel yfir 90% vildu gjarnan fá prestinn. Skoðanakönnun, þegar mikil reynsla var komin á heimsóknir prestsins sýndu líka að yfir 90% foreldra voru mjög ánægð, eða ánægð með prestinn. Allir sem talað var við í fréttunum voru líka þessarar skoðunar. Miðað við þínar tölur um 20-25% trúleysingja og að því gefnu að Breiðholt gefi nokkuð jafnt úrtak af íslenskri þjóð, má fullyrða með nokkurri vissu að góður helmingur trúleysingja sé mjög ánægður með leikskólaheimsóknir prestsins! Getur verið að þegar Bolli talar um að fámennur hópur trúleysingja sé að stoppa heimsóknirnar sé hann að vísa í kannanir á leikskólum Breiðholts þar sem 90% foreldra eru ánægðir og svo hins vegar hávær mótmæli þín? Er hann að fara með rangt mál, þegar hann talar um fámennan hóp, með tilvísun til könnunarinnar?
Annað sem mér fannst áhugavert við viðtalið var þegar Egill sagði: Þið í Vantrú boðið trúlausan heim: og þú svaraðir: Nei alls ekki! Missteigstu þig ekki sem formaður Vantrúar?, eruð þið hættir að eiga útópíu drauminn um ekkert meira en mannsandann, heim án allra trúariðkunar? Er það ekki ykkar stærsta köllun í Vantrú að berjast fyrir því í að öll “hindurvitni” hverfi? Eruð þið hættir að boða fagnaðarerindið um trúlausan heim?
Þú lýstir því líka á hjartnæman hátt í þættinum hvernig þér og þínum börnum var mismunað. Ég tek undir að það er leiðinlegt að draga einn alveg út úr hóp, en það eru til fleiri lausnir. Ég skal nefna dæmi: Þar sem ég var að vinna í einni sókn þjóðkirkjunnar tókum við nokkur sumur á móti stórum barnahópum úr íþróttafélaginu í hverfinu. Ég tók ekki í mál að það yrði gert nema að börnin hefðu leyfi fyrir því að koma í kirkjunna, 3 frekar en 4 börn af rúmlega 340 máttu ekki koma, íþróttafélagið leysti það einfaldlega með að skipta í tvo hópa, annar kom í kirkjuna meðan hinn fór í leiki og brandarastund, börnin sem ekki máttu koma í kirkjuna fengu því tvöfalda brandara og leikstund og hin 340 fengu brandarastund og trúboð alveg eins og foreldrar þeirra vildu. Væri ekki alveg hægt að leysa þetta svona? Er eitthvað vandræðalegt við það?
Þú talaðir um að í skólakerfinu viljir þú að allir séu alltaf saman að læra. Á minni skólagöngu var ég oft látin velja um hitt og þetta og var ekki alltaf með öllum í einu að læra, við máttum velja smíðar eða sauma og ýmislegt annað í samfélagsgreinum. Oft valdi ég það sem foreldrar mínir lögðu til og stundum völdu þau fyrir mig, það olli mér aldrei sérstöku hugarangri.
Annað sem ég vil forvitnast um, ég hef ekki enn lent í svipaðri reynslu og þú með mitt barn, en ég skal trúa því að hún sé sár, ég vil alls ekki gera lítið úr því. En hefur þessi sára reynsla aldrei hvatt þig til að berjast fyrir afnámi svínakjöts úr grunnskólum landsins. Börnum múslima er mismunað á trúarlegum forsendum, oft í mánuði þegar kokkar skólanna elda svínakjöt, þeim er bara boðið eitthvað annað, þau eru gerð öðruvísi. Börnum þeirra kristnu einstaklinga sem telja jólasveininn handbendi hins illa, er mismunað um hver jól þegar meirihluti foreldra ákveður að hafa jólasvein á jólaböllum í leikskólum og skólum, gegn vilja þessara einstaklinga.
Getur kannski verið að stundum verði foreldrar líka að taka ábyrgð á lífskoðunum sínum fyrir börn sín og að í því geti falist tækifæri um að ræða hvers vegna þau séu öðruvísi og hvernig ólíkar lífsskoðanir eru? Ég el drenginn minn upp við ýmsar kristnar venjur sem munu einmitt kalla á það í framtíðinni að ég setjist niður með honum og útskýri að svona sé þetta ekki hjá öllum, heldur séu þetta þær lífsskoðanir sem ég vil miðla honum, en að hann muni jafnvel eiga þess von að vera alleinn á báti, útaf þessum lífsskoðunum, þangað til að hann hefur sjálfur vit á að velja eða hafna því sem ég og móðir hans höfum kennt honum.
með vinsemd
Guðni Már Harðarson
Stefán Einar @ 3/12/2025 15.32
Þegar ég horfði á framgöngu Matthíasar í gær kom aðeins eitt upp í huga mér: “úlfur í sauðagæru”.
Ég held að réttast sé að taka saman skrif Matthíasar um kirkjuna, þjóna hennar, klámið sem hann virðist vera með á heilanum og ýmislegt fleira og birta opinberlega og spyrja fólk hvort þessi maður hafi nokkuð í það að gera að fjalla um uppfræðslu barna í landinu. Hann hefur löngu gerst ómerkingur í opinberri umræðu og mér finnst ámælisvert af Agli Helgasyni að bjóða mönnum af þessu sauðahúsi í þáttinn. Menn hljóta á einhverjum tímapunkti að mála sig út í horn!
Annars þakka ég þér þessa góðu færslu Guðni. Þú opinberar þennan mann með ágætum hætti og það var löngu kominn tími til þess.